Nam thanh niên T.T.T. (16 tuổi), trú tại xã Đầm Hà, TP Quảng Ninh, nhập viện sau tai nạn giao thông với vết thương phần mềm vùng cằm, cổ trái dài khoảng 3 cm, chảy máu. Bệnh nhân được sơ cứu, khâu cầm máu tại cơ sở y tế địa phương. Thời điểm đó chưa ghi nhận biểu hiện thần kinh bất thường.

Tuy nhiên, sau một đêm, bệnh nhân đột ngột nói khó, liệt hoàn toàn nửa người phải, ý thức chậm đi. Bệnh nhân đã được hội chẩn cấp cứu với Trung tâm Hồi sức tích cực, chống độc – Đột quỵ, định hướng tới chẩn đoán đột quỵ theo dõi lóc tách động mạch cảnh do nguyên nhân chấn thương. Kíp cấp cứu đã đặt nội khí quản, bảo đảm đường thở và chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa thành phố Quảng Ninh để tiếp tục điều trị.

Tại đây, kết quả chụp cắt lớp dựng hình mạch máu não phát hiện động mạch cảnh trong trái bị lóc tách, tắc nghẽn hoàn toàn, đã có biểu hiện tổn thương nhồi máu trên phim chụp. Trước tình trạng đột quỵ cấp, các bác sĩ khẩn trương hội chẩn với Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, quyết định tái thông mạch máu bằng hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA).

BsCKII. Lê Xuân Cảnh Trưởng Đơn nguyên Điện quang can thiệp thực hiện lấy huyết khối và đặt stent cho người bệnh.

BsCKII. Lê Xuân Cảnh, Trưởng Đơn nguyên Điện quang can thiệp cùng ê-kíp tiến hành lấy huyết khối, tái thông các động mạch não bị tắc, đồng thời đặt hai stent để xử trí tổn thương lóc tách kéo dài của động mạch cảnh trong trái. Kết quả chụp kiểm tra sau can thiệp cho thấy hệ thống mạch máu nội sọ được tái thông hoàn toàn.

Sau can thiệp, bệnh nhân được chuyển đến Đơn nguyên Đột quỵ để tiếp tục theo dõi và điều trị. Sau một tuần, tình trạng cải thiện rõ rệt, sức cơ nửa người phải đạt 4/5, bệnh nhân có thể đi lại, ăn nuốt tốt.

Bác sĩ can thiệp chúc mừng bệnh nhân lóc tách động mạch cảnh hồi phục tốt sau can thiệp.

Lóc tách động mạch cảnh là tình trạng rách lớp trong cùng của thành mạch, khiến máu luồn vào giữa các lớp gây hẹp lòng mạch. Tổn thương có thể hình thành huyết khối làm cản trở máu lên não và gây tắc mạch, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não cấp với biểu hiện nói khó, yếu hoặc liệt tay chân, rối loạn ý thức.

Theo các bác sĩ đơn nguyên Đột quỵ, trường hợp này cho thấy tổn thương mạch máu sau chấn thương vùng cổ diễn biến âm thầm. Người bệnh ban đầu vẫn tỉnh táo, sinh hoạt bình thường trong một khoảng thời gian trước khi xuất hiện các triệu chứng thần kinh đột ngột. Khi mạch máu não bị tắc, người bệnh có thể nhanh chóng diễn biến nặng, gây liệt nửa người, rối loạn ý thức, thậm chí đe dọa tính mạng.

BsCKI. Đỗ Quốc Tuấn, Phó Đơn nguyên Đột quỵ, Trung tâm Hồi sức tích cực, Chống độc – Đột quỵ, cho biết: “Ở bệnh nhân T, tổn thương lóc tách động mạch cảnh được phát hiện khi người bệnh đã xuất hiện các dấu hiệu nghiêm trọng như liệt nửa người, nói khó, lơ mơ. Đây là những biểu hiện cảnh báo đột quỵ não cần được can thiệp cấp cứu khẩn cấp. Bệnh nhân còn rất trẻ, việc chẩn đoán đúng nguyên nhân và tái thông mạch máu kịp thời có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp tăng cơ hội phục hồi, giảm nguy cơ di chứng lâu dài, cải thiện chất lượng cuộc sống”.

Bác sĩ Trung tâm Hồi sức tích cực, Chống độc - Đột quỵ kiểm tra sức khỏe nam bệnh nhân trẻ.

Từ trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan sau tai nạn giao thông, đặc biệt khi có chấn thương vùng đầu, mặt hoặc cổ. Vết thương bên ngoài có thể không lớn nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ tổn thương mạch máu bên trong. Người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn theo dõi của nhân viên y tế và tái khám khi có chỉ định.

Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng, nói khó, yếu hoặc liệt tay chân một bên, mất thăng bằng, lơ mơ hay rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu 115 để được hỗ trợ kịp thời. Tuyệt đối không chờ triệu chứng tự thuyên giảm hoặc tự điều trị tại nhà.

Với đột quỵ cấp, “thời gian là não”, quyết định cơ hội phục hồi. Nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, chẩn đoán chính xác nguyên nhân và tái thông mạch máu kịp thời có thể giúp hạn chế tổn thương não, giảm nguy cơ tàn phế và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Hà Trang, phòng TT&HCQT